Brandverzekering in Nederland: zo is brand écht verzekerd (opstal en inboedel)

Er is geen losse brandverzekering — en dat is geen probleem

Zoekt u een brandverzekering voor uw woning, dan vindt u in Nederland geen apart product met die naam. Brand is een van de basisrisico's die elke opstalverzekering en elke inboedelverzekering dekt, ook in de meest beperkte variant. De term "brandverzekering" stamt uit de tijd dat verzekeraars alleen brand dekten; vandaag is brand een onderdeel van een bredere woonverzekering, samen met storm, blikseminslag, ontploffing, waterschade en inbraak.

Het onderscheid dat er wél toe doet, is wat u verzekert. De opstalverzekering dekt het gebouw: fundering, muren, dak, vaste keuken en badkamer, cv-installatie, zonnepanelen op het dak. De inboedelverzekering dekt alles wat u meeneemt als u verhuist: meubels, kleding, elektronica, boeken, gordijnen. Een huiseigenaar heeft beide nodig; een huurder alleen de inboedelverzekering, omdat de verhuurder het gebouw verzekert.

Wat is bij brand gedekt, en wat niet

Onder de brandschade vallen bij vrijwel alle verzekeraars vier soorten schade: schade door het vuur zelf, schade door rook en roet, schade door bluswater en blusmiddelen, en de opruimingskosten na de brand. Ook blikseminslag en ontploffing horen bij de standaarddekking. Wie tijdelijk niet in de woning kan wonen, krijgt bij de meeste polissen de extra kosten van vervangende woonruimte vergoed; het maximum en de termijn staan in de voorwaarden.

Wat de wet uitsluit, staat in artikel 7:952 van het Burgerlijk Wetboek: de verzekeraar vergoedt geen schade die de verzekerde met opzet of door roekeloosheid heeft veroorzaakt. Gewone onvoorzichtigheid — een vergeten kaars, een pan die te lang op het vuur stond — is géén roekeloosheid. Daarnaast kennen polissen eigen uitsluitingen, zoals achterstallig onderhoud of schade door illegale activiteiten in de woning. Lees die passage in uw voorwaarden: daar zit het verschil tussen verzekeraars.

De verzekerde waarde: waar het bij brand misgaat

Na een grote brand blijkt de belangrijkste vraag niet of u verzekerd was, maar voor hoeveel. De opstalverzekering vergoedt maximaal de herbouwwaarde: wat het kost om de woning op dezelfde plek opnieuw te bouwen. Dat is een ander bedrag dan de marktwaarde of de WOZ-waarde. Is het verzekerde bedrag lager dan de werkelijke herbouwkosten, dan bent u onderverzekerd en betaalt u het verschil zelf.

Twintig jaar lang berekenden verzekeraars en adviseurs die waarde met de herbouwwaardemeter van het Verbond van Verzekeraars. Die is per 1 januari 2026 definitief gestopt: de indexaties waren verouderd en het invullen te foutgevoelig. Verzekeraars gebruiken nu eigen rekenmodellen op basis van het adres, het bouwjaar, de oppervlakte en registerdata. De meeste bieden daarbij een garantie tegen onderverzekering, op één voorwaarde: u hebt bij het afsluiten alle gegevens juist doorgegeven en meldt verbouwingen en uitbreidingen. Voor de inboedel geldt hetzelfde principe met de inboedelwaarde.

Wat brand in Nederland kost, en wie het treft

Het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid registreert elke fatale woningbrand. In 2025 kwamen 26 mensen om bij 25 woningbranden; 17 van hen woonden alleen en de helft was 65 jaar of ouder. Vijftien van de 25 branden woedden in een eengezinswoning. Bij tien branden was menselijk handelen de oorzaak, bij dertien kon de oorzaak niet meer worden achterhaald. In 2024 waren het 30 doden. De cijfers liggen al jaren in dezelfde orde van grootte; brand is zeldzaam, maar als het gebeurt is de schade groot en zelden volledig te herstellen met geld.

Verzekeraars rekenen die schade door in de premie. Volgens onderzoek van Independer steeg de gemiddelde premie voor een woonverzekering (opstal en inboedel samen) van € 549,21 per jaar begin 2022 naar € 657,58 begin 2026, bijna 20 procent. De oorzaken zijn niet in de eerste plaats branden, maar extreem weer en de gestegen bouwkosten: herstel na schade is duurder geworden.

Preventie is ook een polisvoorwaarde

Sinds 1 juli 2022 is een rookmelder verplicht op elke verdieping met een verblijfsruimte, met keurmerk EN 14604 en bij voorkeur in de hal of op de overloop. De regel stond in het Bouwbesluit en staat sinds 2024 in het Besluit bouwwerken leefomgeving. Er staat geen boete op, maar een verzekeraar mag bij de schadeafhandeling wel meewegen of u aan de regels voldeed. Hetzelfde geldt voor de schoorsteen: wie met hout stookt, moet die volgens de meeste polissen jaarlijks deskundig laten vegen, anders vervalt de dekking voor schoorsteenbrand.

Lees onze gids over rookmelders, blusmiddelen en een vluchtplan en het stappenplan wat te doen bij brand in huis.

Zo vergelijkt u polissen op het punt dat telt

Vergelijk niet alleen de premie. Zet vier zaken naast elkaar: het eigen risico per schade, de afschrijvingsregeling voor inboedel (nieuwwaarde of dagwaarde, en hoe lang), de maximale vergoeding voor vervangende woonruimte, en de voorwaarden van de garantie tegen onderverzekering. Twee polissen met dezelfde premie kunnen na een brand duizenden euro's uiteenlopen op precies die punten. Dat is ook de reden dat wij op deze site niet met een sterrenscore werken: de beste polis is de polis die op de dag van de schade betaalt wat u verwacht.