Brandstatistieken Nederland: wat de cijfers over woningbranden echt zeggen (2025–2026)

Welke cijfers er zijn — en welke niet

Er bestaat in Nederland geen volledige landelijke registratie van alle woningbranden. Wat er wél is, is nauwkeurig: het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV, voorheen IFV) onderzoekt sinds 2008 elke fatale woningbrand en publiceert jaarlijks de uitkomsten. Reddingen worden gedeeltelijk geregistreerd; kleine branden die bewoners zelf blussen komen in geen enkele statistiek terecht. Wees dus wantrouwig tegenover websites die "het aantal woningbranden per jaar" tot op het getal noemen: dat cijfer bestaat niet.

2025 in getallen

In 2025 kwamen 26 mensen om het leven bij 25 woningbranden. Dat is in lijn met de voorgaande jaren; in 2024 waren het 30 slachtoffers. De brandweer redde in 2025 268 mensen bij 128 woningbranden, in 116 kleinschalige en 12 grootschalige reddingen. Van de geredde personen waren er 35 tussen de 21 en 40 jaar, 55 tussen de 41 en 64 en 31 tussen de 65 en 80.

Het profiel: alleen, ouder, 's nachts

De cijfers vertellen al jaren hetzelfde verhaal. Wie alleen woont, heeft niemand die hem wekt of helpt vluchten. Wie ouder is, ruikt rook minder goed, wordt minder snel wakker en komt minder snel de trap af. De meerderheid van de fatale branden treft daarom alleenwonende 65-plussers, meestal in de eigen eengezinswoning. Het NIPV benadrukt dat bij dertien van de 25 branden de oorzaak niet meer was vast te stellen, omdat de woning te zwaar beschadigd was; van de tien branden met menselijk handelen als oorzaak gaat het om de bekende categorieën: roken, koken, kaarsen, apparatuur.

Voor preventie betekent dit dat de winst zit bij tijdige waarschuwing en een vluchtroute. Een rookmelder op elke verdieping is sinds 1 juli 2022 verplicht (keurmerk EN 14604); veiligheidsregio's rekenen met ongeveer drie minuten om het huis uit te komen, en een gesloten deur houdt vuur en rook minstens twintig minuten tegen. Wie slaapt met de slaapkamerdeur dicht, koopt tijd.

Wat brand kost, en wie dat betaalt

Verzekeraars publiceren geen gemiddelde schade per woningbrand; het bedrag loopt van een paar honderd euro voor een keukenbrandje tot enkele honderdduizenden euro's voor een totaalverlies met herbouw. Wat wel meetbaar is, is de premie. Volgens onderzoek van Independer betaalde een huishouden voor opstal en inboedel samen € 549,21 per jaar begin 2022 en € 657,58 begin 2026: 19,7 procent meer. Independer wijst niet naar brand als oorzaak, maar naar extreem weer en de gestegen bouwkosten. Herstel na welke schade dan ook is duurder geworden, en dat vertaalt zich in de premie van iedereen.

Het inbraakrisico beweegt intussen de andere kant op: de politie registreerde in 2025 21.567 woninginbraken, het laagste aantal sinds 2012. Wie zijn premie ziet stijgen, betaalt dus niet voor meer inbraken of meer branden, maar voor duurdere reparaties en natter weer.

Cijfers die u beter niet gelooft

Op websites van vergelijkers, installateurs en soms verzekeraars circuleren ronde getallen: "85.000 branden per jaar", "een op de vijf huishoudens claimt", "35 procent van de branden begint in de keuken". Vraag altijd naar de bron en het jaar. De brandweerstatistiek van het CBS is jaren geleden gestopt, het NIPV telt alleen fatale branden en reddingen, en verzekeraars publiceren hun schadecijfers niet per oorzaak. Een getal zonder bron is in dit domein bijna altijd een schatting die van site naar site is overgeschreven. Dat geldt ook voor "gemiddelde schadebedragen per brand": die bestaan alleen binnen de portefeuille van één verzekeraar en zeggen niets over uw woning. Wij noemen op deze site uitsluitend cijfers met een controleerbare bron en vermelden het jaar; staat er geen bron bij, dan is het een inschatting en zeggen we dat erbij.

Hoe u deze cijfers gebruikt

Drie conclusies. Ten eerste: het risico op een fatale brand is klein, maar geconcentreerd bij ouderen die alleen wonen — een werkende rookmelder in de slaapkamer van een alleenwonende ouder is de meest effectieve maatregel die een familie kan nemen. Ten tweede: omdat de oorzaak vaak niet meer te achterhalen is, is een verzekeraar zelden in staat om roekeloosheid te bewijzen; de discussie na een brand gaat meestal niet over de oorzaak maar over de verzekerde waarde. Ten derde: vergelijk polissen op wat u na een brand krijgt — herbouwwaarde, afschrijving, vervangende woonruimte — en niet op de premie alleen. Meer daarover in hoe brand in Nederland verzekerd is.