Vluchtplan thuis: zeven regels die uw gezin drie minuten geven

Waarom drie minuten

Moderne inboedels — kunststof, schuim, synthetisch textiel — branden sneller en geven meer giftige rook dan de inboedels van vijftig jaar geleden. Veiligheidsregio's houden daarom aan dat u bij brand ongeveer drie minuten hebt om het huis te verlaten. Dat is de tijd tussen het alarm van de rookmelder en het moment waarop de rook in de gang niet meer te doorstaan is. Het is genoeg als u weet wat u doet, en te weinig als u het ter plekke moet bedenken. Vandaar het vluchtplan: een afspraak die u één keer maakt en af en toe oefent.

Regel 1: ken de snelste route — en een tweede

Loop het huis door en bedenk waar brand kan ontstaan: keuken, meterkast, wasdroger, kachel. Bepaal per slaapkamer de snelste en veiligste route naar buiten. Bepaal daarna een tweede route voor het geval de eerste geblokkeerd is: de trap staat vol rook, de voordeur is onbereikbaar. Dat kan een raam zijn met een plat dak eronder, of de achterdeur via een andere kamer.

Regel 2: kies een vluchtkamer

Is ook de tweede route afgesloten, dan hebt u een kamer nodig waar u het langst veilig bent: een ruimte met een raam aan de straatkant, waar de brandweer u kan zien, en met een deur die dicht kan. Sluit de deur, stop een handdoek onder de kier, open het raam en maak uzelf zichtbaar. Een gesloten binnendeur houdt vuur en rook minimaal twintig minuten tegen; in die tijd is de brandweer er.

Regel 3: spreek af wie wie helpt

Kinderen slapen door een rookmelder heen; ouderen en mensen die slecht ter been zijn hebben hulp nodig; huisdieren zijn niet te vinden in het donker. Spreek vooraf af wie voor wie zorgt, zodat niemand terugloopt "omdat hij dacht dat de ander het deed". En de harde regel die elke brandweer herhaalt: eenmaal buiten gaat niemand meer naar binnen, ook niet voor het huisdier.

Regel 4: de sleutels hebben een vaste plek

Een op slot gedraaide voordeur zonder sleutel is een van de manieren waarop mensen in hun eigen huis vast komen te zitten. Spreek een vaste plek af voor de huissleutels, bijvoorbeeld een sleutelkastje naast de voordeur, en laat de sleutel 's nachts in het slot als de deur daarmee van binnen te openen is. Hetzelfde geldt voor de achterdeur en voor sleutels van raamsloten op de vluchtroute.

Regel 5: slaap met de deuren dicht en sluit ze achter u

Een dichte slaapkamerdeur houdt rook buiten terwijl u slaapt en geeft de rookmelder op de overloop de tijd om u te wekken vóór de rook bij u is. Tijdens het vluchten sluit u elke deur achter u: elke gesloten deur is twintig minuten die de brand niet verder komt en die de brandweer krijgt. Dit is de reden dat de wettelijke rookmelder op de overloop hangt en niet in de slaapkamer: hij moet de rook in de vluchtroute detecteren.

Regel 6: laag blijven, en niet meer terug

Rook stijgt; de schoonste lucht zit bij de vloer. Kruip als de gang vol rook staat, houd een hand langs de muur en tel de deuren. Bel pas 112 als u buiten bent, of vanuit de vluchtkamer als u niet naar buiten kunt. Waarschuw huisgenoten door te roepen, niet door kamers in te lopen.

Regel 7: een verzamelplaats, en oefenen

Spreek een plek af waar iedereen na het vluchten naartoe gaat — de lantaarnpaal aan de overkant, de brievenbus — zodat u binnen een minuut weet of iemand ontbreekt en dat aan de brandweer kunt melden. Oefen het plan een paar keer per jaar met het hele gezin, bij voorkeur 's avonds en met gesloten ogen of een blinddoek: bij brand ziet u niets. Gebruik de testknop van de rookmelder als startsein en neem de tijd op.

Wat de verzekeraar hiervan vindt

Niets in uw polis verplicht u tot een vluchtplan. Maar de rookmelders die het plan in gang zetten zijn sinds 1 juli 2022 wel verplicht, en de brandweer kan alleen redden wat op tijd gemeld is. In 2025 redde zij 268 mensen uit 128 woningbranden; de 26 mensen die omkwamen woonden overwegend alleen en waren voor de helft 65-plus — precies de mensen voor wie een gekoppelde rookmelder in de slaapkamer en een afgesproken vluchtroute het verschil maken. Meer over de melders zelf in welke rookmelders u koopt, en over blusmiddelen in blusdeken, brandblusser of schuim.