Zonnepanelen en brandgevaar: wat het onderzoek zegt en hoe u ze verzekert

Hoe vaak het gebeurt: eerlijk gezegd, dat weet niemand precies

Nederland telt miljoenen woningen met zonnepanelen, en branden waarbij de panelen een rol spelen halen regelmatig het nieuws. Een betrouwbaar landelijk jaarcijfer is er niet: brandonderzoek wordt zelden afgerond, verzekeraars en installateurs melden niet centraal, en TNO, het NIPV en NEN zijn pas in 2022 een project gestart om incidenten systematisch te registreren. Wat er wel is, is het TNO-onderzoek uit 2019 naar 27 branden met zonnestroomsystemen, en dat is duidelijk over de oorzaak.

Wat TNO vond: de connector

In de onderzochte branden was in verreweg de meeste gevallen een connector de boosdoener: de stekkerverbinding tussen panelen en kabels. Verkeerd op elkaar aangesloten connectoren van verschillende merken ("crossmating") of slordig gemonteerde connectoren geven een overgangsweerstand, die leidt tot warmteontwikkeling, vlambogen en uiteindelijk brand. Twaalf van de 27 branden betroffen een indaksysteem, waarbij de panelen de dakbedekking vervangen; schade-experts schatten dat 80 tot 90 procent van de werkelijke branden bij indaksystemen plaatsvindt, omdat de warmte daar niet weg kan en er brandbaar materiaal direct onder ligt. TNO adviseerde certificering van alle monteurs, één connectormerk per verbinding en praktijktests op proefdaken.

Wat u van de installateur eist

• Certificering. Kies een installateur met een erkend kwaliteitskeurmerk en vraag wie het werk op het dak feitelijk uitvoert; TNO merkte op dat vaak maar één medewerker per bedrijf gecertificeerd hoeft te zijn.
• Connectoren. Laat vastleggen dat alleen bij elkaar horende connectoren van hetzelfde merk en type worden gebruikt, met het juiste krimpgereedschap.
• Opleverrapport. Vraag een rapport met metingen (isolatieweerstand, stringspanning) en foto's van de verbindingen, en bewaar het bij de polis.
• Indak? Overweeg bij een indaksysteem extra maatregelen: onbrandbare onderlaag, ventilatie, controle van de connectoren na oplevering.
• Omvormer. Plaats hem in een goed geventileerde ruimte, niet op brandbaar materiaal en niet in een slaapkamer.

Melden bij uw opstalverzekering

Zonnepanelen op het dak horen bij de opstal en zijn dus in beginsel meeverzekerd op de opstalverzekering — bij een huurwoning of appartement via de eigenaar of de VvE. Twee dingen moet u zelf doen. Ten eerste: meld de installatie. De panelen verhogen de herbouwwaarde van de woning en een verzekeraar die niet weet dat ze er zijn, kan zich bij schade op onderverzekering beroepen of de garantie tegen onderverzekering laten vervallen. Ten tweede: controleer de voorwaarden. Sommige verzekeraars stellen eisen aan de installatie (erkend installateur, keuring) of sluiten bepaalde systemen uit; een enkele hanteert een apart maximum voor de panelen.

Gedekt is normaal gesproken schade aan de panelen zelf door brand, storm, hagel en diefstal, en schade aan de woning door een brand die bij de panelen begint. Niet gedekt: slijtage, productiefouten (die vallen onder de garantie van de fabrikant en installateur) en schade door een ondeugdelijke installatie, als de verzekeraar kan aantonen dat u daarvan wist. Vandaar het belang van het opleverrapport.

Thuisbatterij

Wie een thuisbatterij plaatst, brengt een tweede risico in huis, met een eigen brandgedrag (lithium-ionbranden zijn moeilijk te blussen). Meld ook die bij de verzekeraar, plaats hem volgens de voorschriften van de fabrikant — niet in een vluchtroute, niet in een slaapkamer, bij voorkeur in een ruimte met een rookmelder — en vraag naar eventuele voorwaarden in de polis.

Als het misgaat

Bij rook of een brandlucht bij de omvormer of op het dak: schakel de installatie uit met de DC-schakelaar als u daar veilig bij kunt, verlaat de woning en bel 112. Meld de brandweer bij aankomst dat er zonnepanelen liggen; de panelen blijven onder spanning zolang er licht op valt. Meld de schade daarna bij de opstalverzekeraar en bewaar het opleverrapport en de facturen; de verzekeraar kan de schade mogelijk verhalen op de installateur. Meer over de dekking leest u in wat de brandschadedekking precies vergoedt.