CO-melders in huis: niet verplicht, wel dringend aanbevolen — en waar u hem hangt

Wat de wet wél en niet regelt

Voor rookmelders is de zaak sinds 1 juli 2022 duidelijk: verplicht op elke verdieping. Voor koolmonoxidemelders niet. Er is in Nederland geen wettelijke plicht om een CO-melder te hebben, ook niet in bestaande woningen en ook niet in 2026. De Onderzoeksraad voor Veiligheid adviseerde eerder om verbrandingstoestellen zelf "failsafe" te maken met een ingebouwde CO-sensor, maar dat wordt volgens het RIVM niet op korte termijn ingevoerd.

Wat er wél is veranderd, is wie aan uw ketel mag werken. Sinds 1 april 2023 mogen alleen gecertificeerde installatiebedrijven en monteurs werken aan gasverbrandingstoestellen: cv-ketels, geisers, gaskachels en hun rookgasafvoer. Wie een niet-gecertificeerd bedrijf laat komen, riskeert een onveilige installatie én een discussie met de verzekeraar als het misgaat. Daarnaast eist het bouwbesluit van elke ruimte met een verbrandingstoestel een goede luchttoevoer en rookgasafvoer.

Waarom u er toch een hangt

Koolmonoxide ontstaat bij onvolledige verbranding: een ketel met een verstopte afvoer, een geiser in een badkamer zonder ventilatie, een houtkachel die slecht trekt, een rookkanaal dat lekt. U ruikt het niet en de eerste symptomen — hoofdpijn, misselijkheid, vermoeidheid — lijken op griep. Slachtoffers vallen vaak 's nachts. Een CO-melder kost enkele tientjes en is het enige apparaat dat u waarschuwt vóór u iets merkt. Elk huis met een gastoestel, een open haard, een hout- of pelletkachel of een aangrenzende garage hoort er minstens één te hebben.

Waar u hem hangt

• In de ruimte waar het verbrandingstoestel staat: de ketelkast, de bijkeuken, de kamer met de kachel.
• Op ademhoogte, niet aan het plafond zoals een rookmelder: koolmonoxide mengt zich met de lucht en stijgt niet zoals rook.
• Op één tot drie meter van het toestel, niet direct erboven en niet bij een raam of ventilatierooster.
• Een tweede melder in of bij de slaapkamers, omdat u daar het kwetsbaarst bent.
• Kies een melder met keurmerk EN 50291 en een display dat de gemeten concentratie toont.

Onderhoud en vervangen

Test de melder maandelijks met de testknop en vervang hem na de levensduur die de fabrikant opgeeft, meestal zeven tot tien jaar; de sensor verslijt, ook als de batterij nog werkt. Noteer de installatiedatum op de melder. Laat de ketel jaarlijks onderhouden door een gecertificeerd bedrijf en de schoorsteen bij een kachel jaarlijks vegen; de melder is het vangnet, niet het onderhoud.

Huurders en verhuurders

Het onderhoud van de ketel en de rookgasafvoer is de verantwoordelijkheid van de eigenaar; het Besluit kleine herstellingen verdeelt de kleinere taken tussen verhuurder en huurder. Een huurder mag van de verhuurder verlangen dat een gecertificeerd bedrijf het toestel onderhoudt en mag daar het bewijs van vragen. Zelf een CO-melder ophangen mag altijd; het is een van de weinige veiligheidsmaatregelen die geen toestemming vraagt en geen gat in de muur nodig heeft. Meld klachten over de installatie schriftelijk, zodat u bij een incident kunt aantonen dat u hebt gewaarschuwd.

Bij alarm

Zet ramen en deuren open, zet het toestel uit als dat veilig kan, ga naar buiten en laat iedereen meegaan. Bel 112 als iemand klachten heeft; bel anders de installateur voordat u het toestel weer gebruikt. Ga niet terug naar binnen om te kijken wat er aan de hand is.

Wat het met uw verzekering te maken heeft

Geen polis eist een CO-melder. Maar een koolmonoxidevergiftiging is geen schade aan het gebouw, en de opstal- en inboedelverzekering komen er dus niet aan te pas; het gaat om letsel, en dat valt onder de zorgverzekering en eventueel de aansprakelijkheid van een verhuurder of installateur. Wat de opstalverzekering wél raakt, is de oorzaak: een rookkanaal dat lekt of een ketel die niet is onderhouden, kan bij een brand tot de uitsluiting "achterstallig onderhoud" leiden. Onderhoudsfacturen van een gecertificeerd bedrijf bewijzen het tegendeel. Meer daarover in brandveilig stoken met een houtkachel en in welke rookmelders u koopt.